Ściema
Ogłoszenie na stronie
Gratulacje! Wygrałeś iPhone 15. Odbierz nagrodę w 10 minut. Napisz na WhatsApp, żeby potwierdzić dane.
ściema Po najechaniu: obietnica nagrody. Prośba, żeby pisać na WhatsApp.Dla rodziców. Wiek około 10-17 lat.
Nazwij ściemę, zanim nastolatek w nią kliknie.
Rozszerzenie do Chrome stawia krótką etykietę przy tekście, który brzmi jak fałszywa nagroda, prośba o hasło albo zbyt piękny zarobek. To nie jest blokada ekranu.
Na czym polega problem
Post o darmowym telefonie, praca „od zaraz” i prośba o kontakt wyglądają jak zwykła treść. Nastolatek nie zawsze odróżni reklamę od ściemy. Ściema nazywa taki fragment od razu na stronie, po polsku.
Jak to działa
- Rodzic instaluje rozszerzenie w Chrome.
- Przy podejrzanym fragmencie pojawia się plakietka: ściema, podejrzane albo OK.
- Po najechaniu widać krótki powód, na przykład prośba o hasło albo obietnica nierealnego zarobku.
-
ściema
Mocny sygnał: fałszywa nagroda, hasło, kod BLIK, zarobek „gwarantowany”.
-
podejrzane
Coś warto sprawdzić, zanim ktokolwiek odpisze albo kliknie.
-
OK
Fragment bez tych sygnałów. Na co dzień zielona plakietka jest cicha. W trybie demo widać ją przy zwykłych tekstach o pieniądzach.
-
podejrzane twierdzenie
Osobna, fioletowa plakietka. Tekst brzmi jak fakt do podania dalej, a nie ma źródła. To nie jest ściema.
Ściema vs fake news
Ściema łapie oszustwo: nagrodę, hasło, BLIK, „napisz na WhatsApp”. Fake news to inne pytanie. Ktoś podaje zdanie jak fakt, straszy procentem albo pisze „naukowcy odkryli”, a nie ma raportu, linku ani instytucji. Wtedy stoi plakietka podejrzane twierdzenie. Gdy w tym samym fragmencie jest phishing, wygrywa ściema. Twierdzenie zostaje obok, nie zamiast niej.
To nie jest Demagog na żywo. Brak trafienia w publicznej bazie fact-checków nie znaczy, że zdanie jest prawdziwe. Plakietka mówi „sprawdź”, nie „to fałsz”. Wyszukiwanie ClaimReview włącza się tylko, gdy proxy ma klucz Fact Check Tools. Bez klucza zostają heurystyki i Jev.
Prywatność
Gdy klasyfikator jest włączony, krótki fragment publicznej strony i sam hostname idą do proxy Ściemy, a proxy woła Jev (TypeSafe). Klucz zostaje na serwerze. Jeśli proxy ma klucz Google Safe Browsing, do Google idą tylko adresy http(s) z tego fragmentu, nie sam tekst. Bez tego klucza Google jest pomijane. Jeśli proxy ma klucz Fact Check Tools, przy już podejrzanym twierdzeniu idzie do Google krótki fragment (do 240 znaków), żeby znaleźć publiczną weryfikację. Bez klucza ten krok jest pomijany. Nie wysyłamy prywatnych czatów, DM, poczty ani treści pól formularza. Gdy proxy nie działa albo klasyfikator jest wyłączony, zostają lokalne heurystyki i tekst nie opuszcza przeglądarki. To podpowiedź, nie nadzór. Rodzic nie dostaje raportu o tym, co zostało otwarte.
Instalacja
- Pobierz repozytorium z GitHuba.
- W Chrome otwórz chrome://extensions i włącz tryb dewelopera.
- Wybierz „Załaduj rozpakowane” i wskaż folder extension.
- Kliknij ikonę Ściemy i otwórz przykłady.
Pełna instrukcja, także włączenie tej strony na GitHub Pages, jest w README repozytorium.
Tryb Demo korzysta z hostowanego proxy: https://proxy-production-6f75.up.railway.app. Lokalny serwer deweloperski zostaje pod http://127.0.0.1:8787.
Dla szkoły
Szukasz lekcji i narzędzia dla klasy? Jest strona po angielsku oraz jednostronicowa propozycja pilotażu.